share
share this article on digg Linkedin Üzerinde Paylaş Google+ Üzerinde Paylaş Facebook Üzerinde Paylaş
this

AllahIn (c.c) Eşsizliği

0 yorum

(Allah’ın yarattığı şeylerden hiçbir varlık ona benzemez.)

Bu ifade yukarıdaki metinde geçen ifadeyi takviye için gelmiş olup Cenabı Hakkın şu âyetinden istifade edilmiştir:

“Allah gibi hiç bir şey yoktur.”

Yâni Allah’ın zatı ve sıfatı gibi hiçbir şey yoktur. Yahut bu âyette mislinin mislini nefyetmek, ileri gelen bazı âlimlerin araş­tırdığı gibi, Burhan yolu ile mislinin yok olmasını gerektirir. Bura­da “Kemislihî” sözündeki “kâf”ın zaide, olduğu ile hüküm vermiyo­ruz, misil kelimesinin zaide olduğu ile de hükmetmiyoruz. Zira mut­lak misil, bütün yönlerden eşit olandır.

Konevî Şerh”inde zikredildiğine göre, Nuaym b. Hammad şöy­le demiştir:

“Kim Allah’ı, yarattığı varlıklardan herhangi birine benzetirse kâfir olur. Kim, Allah’ın kendini vasıflandırdığı sıfatı inkâr ederse o da kâfir olur.”

 

İshak b. Raheveyh de şöyle demiştir:

“Kim Allah’ı bir vasıf ile vasıflandırıp O’nun sıfatlarını Allah’ın yarattıklarından birinin sı­fatına benzetirse, o kimse kâfir-i bülah’il-azîmdir.”

Allame Cehm ve arkadaşları :

Allâme Cehm, Cehmiye taifesinin reisidir. Bunlar Allah’ın sıfat­ları konusunda Ehl-i Sünnet’e karşı çıkmışlar ve yalan isnad ede­rek Ehi-i Sünnet’e “Müsebbibe: Allah’ı yaratıklara benzeten” adı­nı vermişlerdir. Oysa Ehl-i Sünnet Müşebbîh değil, Muattıledir. Bu sebeple Selef âlimlerinin çoğu demişlerdir ki:

“Cehmiye taifesinin alâmeti, Ehl-i Sünnet’e Müşebbih adını takmalarıdır. Halbuki Cumhur’a göre, Ehl-i Sünnet’in meşhur olan görüşü, Allah’ın yaratıklara benzemesini nefyetmekle Allah’ın sıfatlarını nefyetmeyi kasdetmedikleri, belki bununla Allah’ın isimlerinde, sıfatlarında ve işlerinde yaratıklardan hiçbirine benzemediğini kasdettikleri yolundadır.”

 

Zâti Ve Fi’lî Sıfatlar

 

(Cenabı Allah geçmişte ve gelecekte Zatî ve Fi’lî sıfatlar ile va­sıflanmıştır.)

Zatî sıfatları ilim, hayat ve kelâm gibi sıfatlar olup ittifakla bu sıfatlar kadîmdir. Yaratmak, rızık vermek ve benzeri sıfatlar da fi­li sıfatları teşkil etmekte olup bu sıfatların kadim olduğunda ihtilâf vardır. Mâtüridîlerin mezhebi ise bu sıfatların kadîm olduğudur. Eş’arîlerin mezhebine göre filî sıfatlar kadîm değil hadistir, yâni sonradan yaratılmıştır. Buradaki ihtilâf, araştırıldığı takdirde, araştırıcılarca anlaşılacağı üzere görünüşte bir ihtilâftır. Bunun açıkla­ması şöyledir:

Kendi zatı için varlığı vacib olan isim ve sıfatları gibi bütün yönleri ile varlığı vacibtir, yani kendiliğinden var olmuştur. Bunun mânası şudur: Allah Teâlâ’nın beklenen bir sıfatı yahut tehir edil­miş bir hali yoktur. Zira Allah’ın zatı arazların mahalli değildir. Yâ­ni varlığının devamı başka bir varlığa muhtaç şeylerin mahalli de­ğildir. Çünkü Allah’ın zatı, arazları tamamlayacak bütün durum­larla kendisine ait bütün sıfatların meydana gelmesinde kâfidir. Eğer Allah’ın zatı buna yeterli olmasa bunu meydana getirecek baş­ka birine muhtaç olması gerekirdi. Başkasına muhtaç olan her şey ise varlığı kendinden olmayıp başkası tarafından yaratılmıştır. Hal­buki Allah’ın varlığının vacib olduğu, varlığı kendinden olduğu sa­bit olmuştur. Bu konuda Cenabı Allah şöyle buyuruyor;

“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise hiç bir şeye muh­taç değildir.”

Yâni Allah zatı ve sıfatı ile yarattıklarının zuhurundan müstağ­nidir. Şu demek: Allah yarattığı kâinatı yaratmaya muhtaç değildir. Allah isimleri ve sıfatları ile öğülmüştür. İster öğen olsun, ister ol­masın bu birdir. Allah Teâlâ, değişiklikten ve intikalden de beridir.

Belki fi’lî sıfatlarında zevalden, zatî sıfatlarda kendini tamamla­maktan müstağni olmakta devam eder. Allah’ın bu kemal sıfatla­rının ilgili bulunduğu yaratıkların hadis olmasından sıfatların da yaratılmış olması gerekmez. Meselâ; Allah rızık veren, gören, işiten­dir. Bu sıfatlar yaratılmış değildir. Allah’ın gördüğü, rızık verdiği ve işittiği şeylerin yaratılmış olmasından, Allah’ın bu sıfatlarının da yaratılmış olması gerekmez.

Yorum Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*